fbpx

Jak dawać i otrzymać feedback ?

[ 25 września 2018 ]

Praca kreatywna w głównej mierze polega na współpracy. Bez względu na to czy jest to współpraca między projektantem, a klientem czy też między grafikiem, a programistą, łączy ją wspólny mianownik. Udana komunikacja. Wymiana opinii, inaczej feedback to niezwykle istotny element przy każdej współpracy twórczej. Wydawać by się mogło, że wymiana opinii to nic takiego. Po prostu zwykłe przekazanie wiadomości mailowej. Ale czy aby na pewno ? Okazuje się, że to w jaki sposób ją przekażesz ma znaczący wpływ na relację z wykonawcą i końcowo na Twoje zlecenie. Natomiast to jak będziesz odbierał feedback, jako wykonawca ma znaczący wpływ na Twój proces twórczy.

 

Odbieranie opinii krytycznych – od strony projektanta

Wszystkie opinie, nawet opinie, z którymi się nie zgadasz, to okazja do zobaczenia Twojej pracy z innej perspektywy.

 

Pytaj pierwszy

Dobry design to nie sztuka, to rozwiązanie, które skutecznie rozwiązuje problem biznesowy Twojego klienta. Aby rozwiązać problem, projektant potrzebuje informacji zwrotnych już na samym początku i na tyle często, żeby wiedzieć jaką drogą podążać. Dlatego tak ważny jest dobrze przygotowany i wypełniony przez klienta brief. Jednak w wielu przypadkach na tym etapie często projektanci nie pytają już o nic. Tymczasem dobrze jest podczas całego procesu twórczego podpytywać  klienta czy faktycznie zmierzamy w dobrym kierunku. Oczywiście inaczej będzie wyglądać to gdy projektujesz prosty projekt ulotki, a inaczej gdy masz do zrobienia cały branding dla firmy. Wcześniejsze uzyskiwanie informacji zwrotnych, nawet jeśli projekt jest w toku, to najlepszy sposób na upewnienie się, że ​​jesteś na dobrej drodze, by klient był zadowolony.

 

Daj się poznać

Pierwszą rzeczą, o której musisz pamiętać, to otwartość na różne perspektywy. Jak wiadomo każdy inaczej odbiera piękno i sztukę. Wiedza o tym, jak inni mogą postrzegać Twoją pracę, ma kluczowe znaczenie. Aby tego dokonać, potrzebujesz różnorodności opinii, a stanie się tak tylko wtedy, gdy dasz możliwość wystawienia opinii oraz poznania Twoich prac. Dlatego dobrze jest mieć swoje portfolio w kilku miejscach, gdzie możesz uzyskać komentarze zarówno osób z branży jak i klientów. Będziesz wiedział czy Twoje projekty się podobają i czy też Twój kierunek rozwoju idzie w złą stronę.

 

Nie bądź obrażalski

Ważne jest, aby pamiętać, że krytyczne informacje zwrotne nie są atakiem na Twoją osobę. Owszem zdarzają się klienci, którzy potrafią swoimi uwagami obrazić Ciebie, a nawet Twoich bliskich ale to naprawdę mały procent. Zazwyczaj celem negatywnej opinii od klienta jest na kierunkowanie Cię na dobry tor. Dlatego nie wycofuj się i nie obrażaj gdy dostaniesz negatywną opinię. Dopytaj o szczegóły, a jeśli projektowałeś zgodnie z briefem powiedz to klientowi oraz wyjaśnij dlaczego dopiero teraz zmienia wytyczne z briefu.

 

Bądź stanowczy

Wszystkie opinie, nawet opinie, z którymi się nie zgadzasz, są okazją do zobaczenia Twojej pracy z innej perspektywy. Jest to dialog skoncentrowany na tym, jak ulepszyć projekt, a nie na krytykowaniu Twoich umiejętności. Jeśli jednak zdecydujesz  się nie wprowadzać poprawek w oparciu o konkretny punkt opinii, będzie to całkowicie w porządku jeśli klient zmienia cały czas wytyczne z początkowego briefa. Dlatego pamiętaj, że brief jest Twoją tarczą ochronną w przypadku konfliktów i klientów, którzy sami nie wiedzą czego chcą. A tych jest naprawdę wielu.

 

Zadawaj właściwe pytania

Pytaniami możesz obrócić szalę na swoją korzyść. Pozwolą one przemienić niekończący się dialog w rzeczywiste znalezienie problemu i dojście do rozwiązania. Wysyłając projekt możesz od razu naprowadzić klienta na właściwy feedback. Zamiast ogólnego pytania: czy może być ? ( na które możesz dostać milion odpowiedzi ) lepiej zadać bardziej konkretne typu : “pozwoliłem sobie wybrać inny krój fontu, bardziej pasujący do tematu. Czy odpowiada on Panu ?”  W ten sposób klienci będą mogli krytykować Twoją pracę w sposób konstruktywny,  bez wymyślania i czepiania się.

Na przykład, jeśli klient przesyła Ci feedback, że nie tego się spodziewał i projekt średnio mu się podoba:

  • Poszukuj konkretnych przykładów, które pomogą Ci zrozumieć problem: czy nie podoba mu się font, kolor, układ, znak, typografia.
  • Zaproponuj konkretne rozwiązanie. Pokaż mu nowy krój fontu, kolor, przedstaw nowy układ i zapytaj czy to potwierdza.
  • Dopytaj czy problem dotyczy tylko tej rzeczy czy jest coś więcej. Często po poprawkach klient dalej punktuje co znów prowadzi do niekończącej się fali poprawek.

Bądź pełen szacunku i cierpliwości

Aby uzyskać dobry feedback, musisz otworzyć się na opinie, z którymi niekoniecznie musisz się zgodzić. Potrzeba tu wiele cierpliwości, zwłaszcza w sytuacjach, gdy wiesz, że Twoja koncepcja była o wiele lepsza niż ta proponowana przez klienta. Jednak nie jest to jedyna kwestia w której musisz wykazać się zrozumieniem. Grzechem wielu osób z branży kreatywnej jest nie rozumienie faktu, że klient nie jest obeznany w branży i nie odróżnią pliku wektorowego od rastrowego. Często śmiejemy się z osób, które podeślą logo w Wordzie. Mamy ubaw z klientów, dla których Comics Sans jest idealnym fontem do zaprojektowania biznesowej wizytówki. Jednak wykaż trochę szacunku i pamiętaj, że klienci są ekspertami w innej branży i po to wynajmują Twoje usługi, żeby móc sobie pozwolić na brak znajomości podstaw.

Ważną rolą w udanej współpracy jest edukowanie klientów i wyjaśnianie im błahych dla Ciebie problemów. Jednak dla klienta coś co dla Ciebie jest oczywiste, wcale nie musi takie być. To też Twoja rola, żeby Twój klient nie czuł się głupio gdy powie coś nie na miejscu.

 

 

Dostarczanie krytycznych opinii – od strony klienta

Krytykować jest łatwo. O wiele chętniej wystawiamy opinie negatywne niż te pozytywne. Zlecając jakieś zadanie pamiętaj, że po drugiej stronie też jest człowiek, który wykonuje jakąś pracę. Zatem nawet jeśli nie do końca podoba Ci się to co dla Ciebie wykonał, spróbuj dać mu feedback, który będzie pomocny dla Waszej współpracy.

 

Nie przedstawiaj negatywnych emocji

Nawet jeśli otrzymany projekt nie jest zgodny z tym co sobie wymarzyłeś to nie wysyłaj negatywnych emocji. Zostało udowodnione naukowo, że pozytywne emocje stymulują pracę mózgu. Osoba taka jest wtedy skłonna podjąć nowe wyzwania i ukierunkować się na nowy tok myślenia. Jeśli w swojej opinii dasz upust emocjom i zwyzywasz projektanta lub co gorsza zwymyślasz od najgorszych to wiedz, że w takiej osobie uruchamia się mechanizm obronny, a to już krótka droga do kłótni. Dlatego zamiast słów: “to logo jest bezużyteczne, nie zapłacę za nie ani złotówki” lepiej poprowadzić rozmowę w lepszym tonie: “patrząc na Pana portfolio, myślę, że jest Pan w stanie wycisnąć z tego projektu jeszcze więcej. Spróbujemy ?”

 

Reaguj szybko

Mózg pracuje lepiej jeśli jest z daną sytuacją na bieżąco. Dlatego jeśli chcesz wysłać swój feedback po trzech miesiącach to nie spodziewaj się, że odbiorca Twojej wiadomości ucieszy się na jej otrzymanie. Po takim czasie wydajność mózgu jest raczej średnia i mało kto będzie chciał powracać do projektu, który zakończył się dawno temu. Dlatego reaguj natychmiast. Jeśli widzisz, że projekt idzie w złym kierunku lub dla przykładu nie podoba Ci się kolor, napisz o tym od razu. Po co projektant ma się męczyć skoro i tak wiesz, że będzie to do poprawy ? Zyskasz wtedy o wiele większą produktywność osoby, z którą współpracujesz.

 

Mów klarowanie

Informacje zwrotne, które nie są czytelne i nie do końca wiadomo o co w nich chodzi zazwyczaj skutkują niepotrzebną wymianą maili. Zatem jeśli wysyłasz feedback, przeczytaj go jeszcze raz i sprawdź czy jest on klarowany i jego sens jest zrozumiały. Często feedback pisany jest pod wpływem emocji co niesie za sobą niespójność i chaos w komunikacie. Nie musisz operować branżowym słownictwem i nie musisz wiedzieć, że czcionka i font to w grafie trochę inne pojęcia. Ale nic nie zwolni Cię przed zachowaniem czytelności twoich zdań. Nie pisz zdań urwanych lub jednym ciągiem. Nawet jeśli masz natłok myśli oraz pomysłów to wypunktuj je lub napisz Twój tekst na tyle czytelnie, żeby był zrozumiały nie tylko dla Ciebie.

 

Zadawaj pytania

Zamiast zdań rozkazujących lepiej zapytaj co sądzi o tym osoba z którą przyszło Ci współpracować. Zdanie typu: “ta czcionka jest do niczego, ma zniknąć z projektu”, zastąp zdaniem: “co Pan myśli o wymianie tej czcionki na inny krój ?” Skłoni to odbiorcę do ponownych przemyśleń i zmiany podejścia do projektu. Wiadomo, że jesteś klientem ale zasada płacę i wymagam, niech wiedzą kto tu rządzi – nie zawsze się sprawdza. Zachowanie kultury, nawet w korespondencji mailowej to podwaliny dobrej komunikacji.

Drugą sprawą jest fakt, że zadawanie pytań, w przeciwieństwie do dostarczania gotowych rozwiązań, zapewni Twoim projektantom poczucie szanowania i uznania. Musisz pamiętać, że po to zlecasz projekt, żeby ktoś mądrzejszy w danej branży wykonał go za Ciebie. Nie zawsze to co podoba się Tobie będzie funkcjonalne i na topie. Dlatego pytaj: “co Pan myśli o użyciu tego koloru ?” Jeśli natomiast czegoś nie rozumiesz, nie krępuj się zapytać i poproś o dogłębne wyjaśnienie danej kwestii. Czasem osoby, którym coś zlecasz zapominają, że nie każdy tak biegle porusza się po programach graficznych.